الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
10
تفسير مجمع البيان (فارسى)
اختلاف است : برخى گفتهاند : ابتداى آن روز عيد قربان ، و انتهاى آن دهم ماه ربيع الثانى بود ، و اين قولى است كه مجاهد و محمد بن كعب قرظى گفتهاند ، و از امام صادق عليه السلام نيز روايت شده است . و ديگرى گفته : از اول ماه شوال تا آخر ماه محرم بوده زيرا اين آيات در ماه شوال نازل گشته . و اين قولى است كه ابن عباس و زهرى گفتهاند . فراء گويد : مدت آنها تا آخر ماه محرم بود زيرا در ميان آنها كسانى بودند كه مدتشان پنجاه روز بود و آنها كسانى بودند كه پيمانى از رسول خدا - صلى اللَّه عليه و آله - نداشتند ، و خداوند بدينوسيله براى آنها ( تا آخر محرم ) مهلت قرار داد . و برخى گفتهاند : هر يك از آنها كه بيش از چهار ماه با رسول خدا - صلى اللَّه عليه و آله - پيمان داشتند پيمان آنها محدود به چهار ماه شد ، و هر كدام كمتر از آن مدت پيمان داشتند پيمان آنها تا چهار ماه بالا رفت . و اين قول را حسن و ابن اسحاق اختيار كردهاند . و برخى گفتهاند : ابتداى چهار ماه روز بيستم ذى قعده - كه روز قربانى آن سال بود - و آخر آن بيستم ماه ربيع الاول بود ، زيرا حج در آن وقت در ماه ذى قعده انجام ميشد ، و سال بعد كه حجة الوداع در آن سال بود در ماه ذى حجة انجام شد ، و سبب آن « نسىء » بود كه در زمان جاهليت انجام ميدادند به شرحى كه پس از اين - انشاء اللَّه - خواهد آمد . و اين قولى است كه جبائى گفته است . و اما داستان ابلاغ سورهء برائة مفسران و ناقلان اخبار همه گفتهاند - و در اين گفته اجماع دارند - كه چون سورهء برائة نازل گشت رسول خدا - صلى اللَّه عليه و آله - آن را به ابى بكر داد ( تا برود و بر مشركان قرائت كند ) ولى دوباره از ابو بكر گرفت و آن را بعلى بن ابى طالب عليه السلام سپرد ، ولى در كيفيت اين داستان و شرح و تفصيل آن اختلاف دارند .